Stadsbeelden

Tussen 2015 en 2025 daalde de voedselverspilling van ongeveer 36 naar 25 kilo per persoon per jaar. Een verschil van 11 kilo. Dat klinkt niet indrukwekkend. Ongeveer een halve boterham, een restje pasta of een vergeten stuk groente per week.

Wie door een stad loopt, kijkt vooral vooruit. Naar gevels, straten en pleinen. Maar boven ons ligt nog een tweede stad: miljoenen vierkante meters dak. Een oppervlak dat vaak niet meer doet dan regen buiten houden of inmiddels elektriciteit opwekken...

Op een warme zomerdag is een stad geen plek met één temperatuur. Elk oppervlak reageert anders op de zon. Donkere wegen en daken warmen sterk op, terwijl bomen, gras en water veel koeler blijven. Binnen enkele tientallen meters kunnen temperatuurverschillen ontstaan van tientallen graden.

Een regenton van 200 liter lijkt weinig tegenover een droge zomer. Maar een ton wordt gedurende het jaar meerdere keren gevuld en geleegd. Wanneer één woning daardoor jaarlijks naar schatting 600 liter minder drinkwater gebruikt voor de tuin, wordt ongeveer de helft van het gemiddelde sproeiwater vervangen.

Dertig jaar geleden stonden veel functies nog letterlijk in huis. Een camera voor foto’s, een radio of stereo-installatie voor muziek, een of meer videorecorders voor films... Kaarten en atlassen voor navigatie, planken vol cd’s, videobanden en fotoalbums. Informatie had een fysieke plek en vroeg om fysieke spullen.

Veel mensen ervaren de auto als een middel voor grote afstanden. Voor vakanties, familiebezoek of werk aan de andere kant van het land. Toch vertelt ons dagelijkse gedrag een ander verhaal. De helft van alle autoritten in Nederland is korter dan 7,5 kilometer. Een derde zelfs korter dan 5 kilometer.

De werkweek telt nog steeds vijf dagen. Maar in veel steden voelt dat anders. Sinds de opkomst van hybride werken lijken ontmoetingen zich samen te trekken rond dinsdag en donderdag. Dan zitten kantoren vol, rijden treinen druk en ontstaan opnieuw files. Op maandag is het vaak al rustiger. Vrijdag heeft zelfs twee gezichten: een stille ochtend en een drukke middag.

We denken bij hitte vaak aan de zon. Maar minstens zo belangrijk is wat die zon raakt. Een donker oppervlak neemt veel warmte op, terwijl een licht oppervlak juist meer zonlicht terugkaatst. Daardoor kan op een warme dag het temperatuurverschil tussen twee stukken straat verrassend groot zijn.

Veel ruimte in de stad wordt niet voortdurend gebruikt. Parkeerplaatsen staan uren leeg. Pleinen liggen soms stil in de middagzon. Ook tuinen zijn een groot deel van de dag gewoon… leeg.

Langs snelwegen in heel Europa staan nog altijd enorme borden met benzine- en dieselprijzen. Hoog boven het asfalt. Van verre zichtbaar. Alsof brandstof nog steeds de vanzelfsprekende kern van mobiliteit vormt.

Een gemiddeld huishouden verbruikt nog steeds ongeveer 3.500 tot 3.800 kWh per jaar. Wat verandert, is niet zozeer de vraag naar energie, maar de manier waarop we deze opwekken. In de afgelopen tien jaar zijn zonnepanelen aanzienlijk efficiënter geworden. Waar in 2015 nog circa 30 m² nodig was, is dit in 2020 gedaald naar zo'n 20 m². Tegenwoordig kunnen we zelfs vaak uitkomen op slechts 14 tot 16 m².

Mobiel internet begon als iets voor onderweg. Bellen zonder draad, een bericht sturen, daar begon het mee. En met 2G en vooral 3G kwam het mailen en sms-en er bij. De eerste apparaten waren groot, schaars en duidelijk herkenbaar. Verbinding was iets wat je had... of niet. Het was nog niet vanzelfsprekend.