| >> Gebruik het vergrootglas om te zoeken of ik al iets heb geschreven over een thema dat jou bezighoudt |
|---|
Twee mensen lopen over hetzelfde plein. Dezelfde bank, dezelfde lantaarnpaal, dezelfde verharding. De ene ziet een plek om uit te rusten. De ander ziet een plek om snel doorheen te lopen. Niemand van de twee staat ernaast met een fout antwoord... ze zien gewoon, letterlijk, iets anders.
Stel: je moet een pakje suiker halen. De supermarkt is 600 meter verderop. Je pakt... de autosleutels. Maar waarom zou je de auto nemen voor zo'n korte afstand?
Loop op een hoogzomerse middag een willekeurige binnenstad in en je ziet ineens gebeuren wat elke gebiedsvisie of ontwerp belooft. Terrassen zitten vol, kinderen rennen door de fontein op het plein, mensen liggen in het gras van het dichtstbijzijnde park. Het is precies het beeld dat renders je altijd al voorspiegelen: een stad die altijd bloeit, altijd lacht, altijd zon heeft. Voor een paar weken per jaar is dat beeld ineens geen fantasie meer, maar realiteit.
Drie procent van Nederland heeft ze allemaal. Een witte huid, man, een hetero geaardheid, minstens één ouder met geld of status en in Nederland geboren, een vwo-diploma, een universitaire graad. Journalist Joris Luyendijk noemt het de zeven vinkjes... een select gezelschap dat al decennia bepaalt wat normaal is, simpelweg omdat zij nooit hoeven aan te passen. Iedereen past zich aan hen aan.
Ik heb al meer dan tien jaar glasvezel. Eerst in Amsterdam, nu ook in Zwolle. Voor mij vanzelfsprekend, bijna onzichtbaar geworden. Zoals stromend water of elektriciteit: ik denk er vrijwel niet meer over na.
We zijn er goed in: een problemen oplossen en het meteen op een voetstuk plaatsen. Dit is dé oplossing! Maar wat als het probleem over tien jaar anders heet, of zelfs verdwenen is? Dan staat er 'een monument' voor iets wat we niet meer nodig hebben... en weten we niet hoe we het weer kunnen aanpassen.
Op een warme zomerdag is een stad geen plek met één temperatuur. Elk oppervlak reageert anders op de zon. Donkere wegen en daken warmen sterk op, terwijl bomen, gras en water veel koeler blijven. Binnen enkele tientallen meters kunnen temperatuurverschillen ontstaan van tientallen graden.
Een regenton van 200 liter lijkt weinig tegenover een droge zomer. Maar een ton wordt gedurende het jaar meerdere keren gevuld en geleegd. Wanneer één woning daardoor jaarlijks naar schatting 600 liter minder drinkwater gebruikt voor de tuin, wordt ongeveer de helft van het gemiddelde sproeiwater vervangen.
Dertig jaar geleden stonden veel functies nog letterlijk in huis. Een camera voor foto’s, een radio of stereo-installatie voor muziek, een of meer videorecorders voor films... Kaarten en atlassen voor navigatie, planken vol cd’s, videobanden en fotoalbums. Informatie had een fysieke plek en vroeg om fysieke spullen.
Veel mensen ervaren de auto als een middel voor grote afstanden. Voor vakanties, familiebezoek of werk aan de andere kant van het land. Toch vertelt ons dagelijkse gedrag een ander verhaal. De helft van alle autoritten in Nederland is korter dan 7,5 kilometer. Een derde zelfs korter dan 5 kilometer.
De werkweek telt nog steeds vijf dagen. Maar in veel steden voelt dat anders. Sinds de opkomst van hybride werken lijken ontmoetingen zich samen te trekken rond dinsdag en donderdag. Dan zitten kantoren vol, rijden treinen druk en ontstaan opnieuw files. Op maandag is het vaak al rustiger. Vrijdag heeft zelfs twee gezichten: een stille ochtend en een drukke middag.
We denken bij hitte vaak aan de zon. Maar minstens zo belangrijk is wat die zon raakt. Een donker oppervlak neemt veel warmte op, terwijl een licht oppervlak juist meer zonlicht terugkaatst. Daardoor kan op een warme dag het temperatuurverschil tussen twee stukken straat verrassend groot zijn.
