| >> Gebruik het vergrootglas om te zoeken of ik al iets heb geschreven over een thema dat jou bezighoudt |
|---|
De eerste steden ontstonden niet zo zeer uit ambitie, ze ontstonden vooral uit noodzaak. Ze waren vooral bescherming tegen "buiten" en opslag van overschot aan voedsel en materialen. En, misschien wel het belangrijkst: een plek om samen te komen.
Een jaar geleden schreef ik over slimme ruimte en dubbelfuncties. De kernvraag was simpel en tegelijk lastig: wordt de stad slimmer voor haar bewoners, of vooral voor het imago van bestuurders en technologieleveranciers? Ik concludeerde toen dat veel dubbelfuncties bleven steken in de pilotfase. Leuk voor de foto, weinig impact op het gebruik.
Dat klinkt als een open deur... maar het is precies wat het nieuwste brede-welvaartsonderzoek van Rabobank en Universiteit Utrecht laat zien. De brede welvaart in Nederland staat op het hoogste niveau sinds de eerste meting in 2003. Mensen zijn gelukkiger, tevredener, en verdienen meer. Maar niet overal evenveel.
Twee mensen lopen over hetzelfde plein. Dezelfde bank, dezelfde lantaarnpaal, dezelfde verharding. De ene ziet een plek om uit te rusten. De ander ziet een plek om snel doorheen te lopen. Niemand van de twee staat ernaast met een fout antwoord... ze zien gewoon, letterlijk, iets anders.
Stel: je moet een pakje suiker halen. De supermarkt is 600 meter verderop. Je pakt... de autosleutels. Maar waarom zou je de auto nemen voor zo'n korte afstand?
Loop op een hoogzomerse middag een willekeurige binnenstad in en je ziet ineens gebeuren wat elke gebiedsvisie of ontwerp belooft. Terrassen zitten vol, kinderen rennen door de fontein op het plein, mensen liggen in het gras van het dichtstbijzijnde park. Het is precies het beeld dat renders je altijd al voorspiegelen: een stad die altijd bloeit, altijd lacht, altijd zon heeft. Voor een paar weken per jaar is dat beeld ineens geen fantasie meer, maar realiteit.
Tussen 2015 en 2025 daalde de voedselverspilling van ongeveer 36 naar 25 kilo per persoon per jaar. Een verschil van 11 kilo. Dat klinkt niet indrukwekkend. Ongeveer een halve boterham, een restje pasta of een vergeten stuk groente per week.
Wie door een stad loopt, kijkt vooral vooruit. Naar gevels, straten en pleinen. Maar boven ons ligt nog een tweede stad: miljoenen vierkante meters dak. Een oppervlak dat vaak niet meer doet dan regen buiten houden of inmiddels elektriciteit opwekken...
Op een warme zomerdag is een stad geen plek met één temperatuur. Elk oppervlak reageert anders op de zon. Donkere wegen en daken warmen sterk op, terwijl bomen, gras en water veel koeler blijven. Binnen enkele tientallen meters kunnen temperatuurverschillen ontstaan van tientallen graden.
Een regenton van 200 liter lijkt weinig tegenover een droge zomer. Maar een ton wordt gedurende het jaar meerdere keren gevuld en geleegd. Wanneer één woning daardoor jaarlijks naar schatting 600 liter minder drinkwater gebruikt voor de tuin, wordt ongeveer de helft van het gemiddelde sproeiwater vervangen.
Dertig jaar geleden stonden veel functies nog letterlijk in huis. Een camera voor foto’s, een radio of stereo-installatie voor muziek, een of meer videorecorders voor films... Kaarten en atlassen voor navigatie, planken vol cd’s, videobanden en fotoalbums. Informatie had een fysieke plek en vroeg om fysieke spullen.
Veel mensen ervaren de auto als een middel voor grote afstanden. Voor vakanties, familiebezoek of werk aan de andere kant van het land. Toch vertelt ons dagelijkse gedrag een ander verhaal. De helft van alle autoritten in Nederland is korter dan 7,5 kilometer. Een derde zelfs korter dan 5 kilometer.
