| >> Gebruik het vergrootglas om te zoeken of ik al iets heb geschreven over een thema dat jou bezighoudt |
|---|
Drie procent van Nederland heeft ze allemaal. Een witte huid, man, een hetero geaardheid, minstens één ouder met geld of status en in Nederland geboren, een vwo-diploma, een universitaire graad. Journalist Joris Luyendijk noemt het de zeven vinkjes... een select gezelschap dat al decennia bepaalt wat normaal is, simpelweg omdat zij nooit hoeven aan te passen. Iedereen past zich aan hen aan.
Ik heb al meer dan tien jaar glasvezel. Eerst in Amsterdam, nu ook in Zwolle. Voor mij vanzelfsprekend, bijna onzichtbaar geworden. Zoals stromend water of elektriciteit: ik denk er vrijwel niet meer over na.
We zijn er goed in: een problemen oplossen en het meteen op een voetstuk plaatsen. Dit is dé oplossing! Maar wat als het probleem over tien jaar anders heet, of zelfs verdwenen is? Dan staat er 'een monument' voor iets wat we niet meer nodig hebben... en weten we niet hoe we het weer kunnen aanpassen.
In 1989 introduceerde de Franse geograaf Roger Brunet een concept dat Europa voor het eerst als samenhangend stedelijk geheel in kaart bracht. Van Manchester en Birmingham, via Londen, de Randstad, de Vlaamse Ruit en het Ruhrgebied, door naar Frankfurt, Zürich en uiteindelijk Milaan en Turijn. Die boog van verstedelijking noemde hij de blauwe banaan.
Rij door een willekeurige uitbreidingswijk. Het maakt niet uit welke, je ziet vrijwel overal buiten de vier grote steden van Nederland hetzelfde. Rij na rij rijtjeswoningen, twee-onder-een-kappers, af en toe een vrijstaand huis. Een schommel of trampoline in de tuin, drie slaapkamers en een oprit en soms een garage voor de tweede of derde auto (of opslag van al onze spullen).
Zo’n dertien jaar geleden vertelde ik over 3D printen als de derde industriële revolutie. Over hoe loodsen zouden verdwijnen, hoe de consument producent zou worden, hoe steden fysiek zouden veranderen omdat de logistiek van import en opslag overbodig werd. Niet als sciencefiction, maar als reële verwachting voor de nabije toekomst.
De werkweek telt nog steeds vijf dagen. Maar in veel steden voelt dat anders. Sinds de opkomst van hybride werken lijken ontmoetingen zich samen te trekken rond dinsdag en donderdag. Dan zitten kantoren vol, rijden treinen druk en ontstaan opnieuw files. Op maandag is het vaak al rustiger. Vrijdag heeft zelfs twee gezichten: een stille ochtend en een drukke middag.
We denken bij hitte vaak aan de zon. Maar minstens zo belangrijk is wat die zon raakt. Een donker oppervlak neemt veel warmte op, terwijl een licht oppervlak juist meer zonlicht terugkaatst. Daardoor kan op een warme dag het temperatuurverschil tussen twee stukken straat verrassend groot zijn.
Veel ruimte in de stad wordt niet voortdurend gebruikt. Parkeerplaatsen staan uren leeg. Pleinen liggen soms stil in de middagzon. Ook tuinen zijn een groot deel van de dag gewoon… leeg.
Langs snelwegen in heel Europa staan nog altijd enorme borden met benzine- en dieselprijzen. Hoog boven het asfalt. Van verre zichtbaar. Alsof brandstof nog steeds de vanzelfsprekende kern van mobiliteit vormt.
Een gemiddeld huishouden verbruikt nog steeds ongeveer 3.500 tot 3.800 kWh per jaar. Wat verandert, is niet zozeer de vraag naar energie, maar de manier waarop we deze opwekken. In de afgelopen tien jaar zijn zonnepanelen aanzienlijk efficiënter geworden. Waar in 2015 nog circa 30 m² nodig was, is dit in 2020 gedaald naar zo'n 20 m². Tegenwoordig kunnen we zelfs vaak uitkomen op slechts 14 tot 16 m².
Mobiel internet begon als iets voor onderweg. Bellen zonder draad, een bericht sturen, daar begon het mee. En met 2G en vooral 3G kwam het mailen en sms-en er bij. De eerste apparaten waren groot, schaars en duidelijk herkenbaar. Verbinding was iets wat je had... of niet. Het was nog niet vanzelfsprekend.
